Waarom censuur altijd fout is
This post is in Dutch, as it mostly concerns current events in The Netherlands.
Maar al te vaak wordt tegenwoordig geopperd om censuur1 toe te gaan passen in de strijd tegen zaken als kinderporno, terrorisme, of andere zware criminaliteit. Vaak wordt daarbij handig ingespeeld op een relevante (liefst schokkende) actuele gebeurtenis. Dan zijn mensen gevoelig voor de zaak, en worden maatregelen die schijnbaar bedoeld zijn om zo’n gebeurtenis voortaan te voorkomen geslikt als warme koek.
Een andere populaire tactiek is het aankondigen van omstreden maatregelen, op een hoop verzet stuiten, en de maatregelen vervolgens in afgezwakte vorm doorvoeren. Doe dat een paar keer, en het idee mag duidelijk zijn. In het Engels ook wel bekend als het “boiling frog” fenomeen: gooi een kikker in kokend water en hij springt er gelijk uit. Stop een kikker in koud water en verhit het langzaam en je kookt de kikker dood.
Meestal komen zulke maatregelen dus neer op het filteren van het internetverkeer van alle burgers. Op zo’n moment gaan bij mij alle alarmbellen rinkelen, welke reden er ook voor wordt genoemd. Censuur kan niet de oplossing zijn. En regelmatig wordt van me verlangd dat ik uitleg waarom ik dan tegen maatregelen ben die duidelijk zijn bedoeld tegen ernstige misdrijven. Omdat ik geen zin meer heb om iedere keer weer hetzelfde verhaal te vertellen, doe ik het op deze manier, zodat ik voortaan hiernaar kan verwijzen.
Sowieso lost filteren een non-probleem op, zij die willen, vinden toch wel een manier om filters te omzeilen en dan weet men in Den Haag ook heus wel. Blijft over dat men niet wil dat het volk ermee wordt geconfronteerd. Om kinderporno als voorbeeld te nemen, in de ruim 15 jaar dat ik internet gebruik ben ik het nog nooit tegengekomen. En de truc is heel simpel: gewoon er niet naar zoeken. Daarbij, als je dingen wegfiltert denken we vervolgens allemaal dat het echte probleem niet meer bestaat.
Wat me brengt bij het feit dat filteren het echte probleem niet oplost. Het echte probleem oplossen kun je alleen maar doen door de bron aan te pakken. Om bij het voorbeeld van kinderporno te blijven, kinderen worden misbruikt bij het produceren van kinderporno, niet bij het bekijken ervan. Het lijkt mij dus zinvoller om vooral die productie aan te pakken. Het aanpakken en voorkomen van het bezit van kinderporno is enkel symptoombestrijding.
Verder is er onlangs iemand veroordeeld op het bezit van virtuele kinderporno. Dat lijkt me ook niet echt gewenst. Ik vind het net zo pervers als elk ander weldenkend mens, maar zolang er geen kinderen worden misbruikt, of als het zelfs kindermisbruik kan voorkomen, dan moet dat niet verboden worden. Het argument dat virtuele kinderporno kan leiden tot kindermisbruik is een drogreden. Dat is hetzelfde als claimen dat gewelddadige films en games verantwoordelijk zijn voor bloedbaden zoals onlangs in Alphen aan den Rijn.
Als laatste wil ik toch nog even het cliché aanhalen dat censuur een hellend vlak is waar je gewoon niet eens aan moet willen beginnen. Als je eenmaal begint met het filteren van kinderporno, terroristische cellen en moslimfundamentalisten, is het hek van de dam. Dat zijn zaken die we nu ongewenst vinden. Morgen is het gewelddadige games en films. Overmorgen een ongezonde levensstijl. En voor je het weet mag je niks negatiefs meer zeggen over de overheid.
Censuur is fout, altijd, zonder uitzondering!
1. Met censuur bedoel ik in dit geval overheidscensuur. Zelfcensuur van bedrijven is iets heel anders dat (tenzij onder druk van een overheid) in veel gevallen juist gewenst is. ↩